{"id":3954,"date":"2025-04-11T21:12:49","date_gmt":"2025-04-11T21:12:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ruwark.com\/?p=3954"},"modified":"2025-04-11T21:12:49","modified_gmt":"2025-04-11T21:12:49","slug":"5-errores-que-cometen-las-municipalidades-al-ejecutar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/5-errores-que-cometen-las-municipalidades-al-ejecutar\/","title":{"rendered":"5 Errores que Cometen las Municipalidades al Ejecutar Proyectos sin Intervenci\u00f3n Arqueol\u00f3gica (Y C\u00f3mo Evitarlos Legalmente)"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"3954\" class=\"elementor elementor-3954\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2e7bb19 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"2e7bb19\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-146f87b elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"146f87b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-def7364 elementor-widget elementor-widget-link-in-bio-var-5\" data-id=\"def7364\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"link-in-bio-var-5.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio e-link-in-bio-var-5\">\n\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__content\">\n\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__identity\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__identity-image e-link-in-bio__identity-image-cover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__bio\">\n\t\t\t\t<h2 class=\"e-link-in-bio__heading\">Consultora en Arqueolog\u00eda<\/h2>\t\t\t\t<h3 class=\"e-link-in-bio__title\">CIRAS | PEA | PMAR | PRA | DRONE LIDAR<\/h3>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icons has-size-small\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icon is-size-small\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ruwarkarqueologos\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" aria-label=\"Facebook\" class=\"e-link-in-bio__icon-link\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__icon-svg\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-facebook\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M504 256C504 119 393 8 256 8S8 119 8 256c0 123.78 90.69 226.38 209.25 245V327.69h-63V256h63v-54.64c0-62.15 37-96.48 93.67-96.48 27.14 0 55.52 4.84 55.52 4.84v61h-31.28c-30.8 0-40.41 19.12-40.41 38.73V256h68.78l-11 71.69h-57.78V501C413.31 482.38 504 379.78 504 256z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icon is-size-small\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/ruwarkconsultoria\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" aria-label=\"Instagram\" class=\"e-link-in-bio__icon-link\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__icon-svg\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-instagram\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224.1 141c-63.6 0-114.9 51.3-114.9 114.9s51.3 114.9 114.9 114.9S339 319.5 339 255.9 287.7 141 224.1 141zm0 189.6c-41.1 0-74.7-33.5-74.7-74.7s33.5-74.7 74.7-74.7 74.7 33.5 74.7 74.7-33.6 74.7-74.7 74.7zm146.4-194.3c0 14.9-12 26.8-26.8 26.8-14.9 0-26.8-12-26.8-26.8s12-26.8 26.8-26.8 26.8 12 26.8 26.8zm76.1 27.2c-1.7-35.9-9.9-67.7-36.2-93.9-26.2-26.2-58-34.4-93.9-36.2-37-2.1-147.9-2.1-184.9 0-35.8 1.7-67.6 9.9-93.9 36.1s-34.4 58-36.2 93.9c-2.1 37-2.1 147.9 0 184.9 1.7 35.9 9.9 67.7 36.2 93.9s58 34.4 93.9 36.2c37 2.1 147.9 2.1 184.9 0 35.9-1.7 67.7-9.9 93.9-36.2 26.2-26.2 34.4-58 36.2-93.9 2.1-37 2.1-147.8 0-184.8zM398.8 388c-7.8 19.6-22.9 34.7-42.6 42.6-29.5 11.7-99.5 9-132.1 9s-102.7 2.6-132.1-9c-19.6-7.8-34.7-22.9-42.6-42.6-11.7-29.5-9-99.5-9-132.1s-2.6-102.7 9-132.1c7.8-19.6 22.9-34.7 42.6-42.6 29.5-11.7 99.5-9 132.1-9s102.7-2.6 132.1 9c19.6 7.8 34.7 22.9 42.6 42.6 11.7 29.5 9 99.5 9 132.1s2.7 102.7-9 132.1z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icon is-size-small\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/106488335\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" aria-label=\"LinkedIn\" class=\"e-link-in-bio__icon-link\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__icon-svg\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-linkedin-in\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M100.28 448H7.4V148.9h92.88zM53.79 108.1C24.09 108.1 0 83.5 0 53.8a53.79 53.79 0 0 1 107.58 0c0 29.7-24.1 54.3-53.79 54.3zM447.9 448h-92.68V302.4c0-34.7-.7-79.2-48.29-79.2-48.29 0-55.69 37.7-55.69 76.7V448h-92.78V148.9h89.08v40.8h1.3c12.4-23.5 42.69-48.3 87.88-48.3 94 0 111.28 61.9 111.28 142.3V448z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<div class=\"e-link-in-bio__ctas has-type-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tCIRAS\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Beneficios-del-Uso-de-LiDAR-en-Proyectos-de-Evaluacion-Arqueologica-ruwark-150x150.jpg\" class=\"e-link-in-bio__cta-image-element\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tPMAR\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tPEA\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tPRA\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__bg\">\n\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__bg-overlay\"><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1897044 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1897044\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"notion-selectable notion-text-block\" data-block-id=\"1cc05a11-0674-80ad-8d09-dd6763366452\">\n<div>\n<div>\n<div class=\"notranslate\" contenteditable=\"true\" spellcheck=\"false\" data-content-editable-leaf=\"true\" data-ms-editor=\"true\">En la ejecuci\u00f3n de obras p\u00fablicas, muchas municipalidades cometen un error cr\u00edtico: <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">ignorar el componente arqueol\u00f3gico<\/span>. Esto, m\u00e1s que una omisi\u00f3n t\u00e9cnica, representa un <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"3\">riesgo legal, patrimonial y financiero<\/span> que puede costarle al Estado paralizaciones, observaciones de Contralor\u00eda, p\u00e9rdida de presupuesto y sanciones por afectaci\u00f3n al patrimonio cultural.<\/div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"notion-selectable notion-text-block\" data-block-id=\"1cc05a11-0674-802c-9fc7-eb8c9d5ef8f2\">\n<div>\n<div>\n<div class=\"notranslate\" contenteditable=\"true\" spellcheck=\"false\" data-content-editable-leaf=\"true\" data-ms-editor=\"true\">En este blog, conocer\u00e1s los <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">5 errores m\u00e1s comunes<\/span> que cometen las municipalidades al ejecutar proyectos sin intervenci\u00f3n arqueol\u00f3gica \u2014y c\u00f3mo evitarlos aplicando la Ley N.\u00ba 28296 y el Reglamento de Intervenciones Arqueol\u00f3gicas vigente (DS N.\u00ba 011-2022-MC)\u2014.<\/div>\n<div class=\"notranslate\" contenteditable=\"true\" spellcheck=\"false\" data-content-editable-leaf=\"true\" data-ms-editor=\"true\">\u00a0Errores que cometen las municipalidades<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c2feb1d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c2feb1d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u274c Error 1: Iniciar obra sin contar con el CIRAS, PEA o PMAR requerido<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8a2dd4d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8a2dd4d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Muchas municipalidades asumen que con el expediente t\u00e9cnico aprobado por la OPMI es suficiente para empezar obra. <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">Grave error<\/span>. Si no hay un estudio arqueol\u00f3gico aprobado, <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"3\">el inicio de obra es ilegal<\/span>.<!-- notionvc: 28151017-e8a2-488d-af13-3bcdad5108ff --><\/p>\n<p>Errores que cometen las municipalidades<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0dd0aa8 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0dd0aa8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83e\udde0 \u00bfPor qu\u00e9 es cr\u00edtico?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4538198 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4538198\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Porque cualquier remoci\u00f3n de tierra o excavaci\u00f3n sin autorizaci\u00f3n del Ministerio de Cultura es una <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">afectaci\u00f3n directa al patrimonio arqueol\u00f3gico<\/span>.\u00a0<span style=\"letter-spacing: 0px; word-spacing: 0em;\">Errores que cometen las municipalidades<\/span><!-- notionvc: 205d305d-97eb-4c7e-a3b6-0c112785cc2a --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c2eac11 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c2eac11\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\ud83d\udccc <strong>Consecuencias:<\/strong><\/p><ul><li>Paralizaci\u00f3n de la obra por parte del MINCUL.<\/li><li>Denuncia ante Contralor\u00eda por ejecuci\u00f3n sin compatibilidad cultural.<\/li><li>P\u00e9rdida de financiamiento o reprogramaci\u00f3n de recursos.<\/li><\/ul><p><!-- notionvc: 55737005-99fa-46c5-8807-c4937062d6fa --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-81e530c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"81e530c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u2705 <strong>C\u00f3mo evitarlo:<\/strong><\/p><ul><li>Gestiona el CIRAS en la etapa de formulaci\u00f3n.<\/li><li>Si el \u00e1rea tiene potencial arqueol\u00f3gico, elabora un <strong>PEA obligatorio<\/strong>.<\/li><li>En etapa de obra, ejecuta el <strong>PMAR<\/strong> antes de cualquier intervenci\u00f3n f\u00edsica.<\/li><\/ul><p><!-- notionvc: e27be07a-f8fd-435c-b3c0-1ee706a2739a --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-228dd2a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"228dd2a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u274c Error 2: No considerar el componente arqueol\u00f3gico en el cronograma y presupuesto<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-efe2c69 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"efe2c69\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Muchas veces, el equipo t\u00e9cnico de la municipalidad <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">no incluye el tiempo ni el costo del estudio arqueol\u00f3gico<\/span> en el plan de inversiones, lo que obliga a improvisar cuando ya est\u00e1 por empezar la obra.\u00a0<span style=\"letter-spacing: 0px; word-spacing: 0em;\">Errores que cometen las municipalidades<\/span><!-- notionvc: cd581a91-73ef-43e5-bbcb-fe1eacdf9e9e --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5324973 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5324973\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83e\udde0 \u00bfQu\u00e9 implica?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0a70b96 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0a70b96\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Tener que detener el inicio de obra por falta de expediente aprobado.<\/li><li>Iniciar contrataciones de emergencia fuera de plan.<\/li><li>Comprometer al contratista a trabajar sin autorizaci\u00f3n legal.<\/li><\/ul><p><!-- notionvc: 60a8dc8b-0d41-4e21-b8fb-63c463c8ef93 --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-022c78b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"022c78b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u2705 <strong>C\u00f3mo evitarlo:<\/strong><\/p><ul><li>Desde el perfil o la Ficha T\u00e9cnica Est\u00e1ndar (FTE), asigna tiempo y presupuesto para el CIRAS, PEA o PMAR.<\/li><li>Coordina con la OPMI y el \u00e1rea legal para definir responsables.<\/li><\/ul><p><!-- notionvc: 61d6a7d6-e99c-4152-bee4-762e09ba08eb --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e32c13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"9e32c13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7bd4ae9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"7bd4ae9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u274c Error 3: Subestimar zonas con toponimias arqueol\u00f3gicas o antecedentes culturales<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-870954c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"870954c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Muchos proyectos se formulan en zonas llamadas \u201cPukara\u201d, \u201cHuaca\u201d, \u201cCollana\u201d, \u201cInti\u201d o similares, pero los formuladores <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">ignoran el significado de estos nombres<\/span> y no consideran riesgo arqueol\u00f3gico.\u00a0<span style=\"letter-spacing: 0px; word-spacing: 0em;\">Errores que cometen las municipalidades<\/span><!-- notionvc: 42bc5c12-b7d9-4f72-b08b-3b28177f9faf --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-145e2bd elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"145e2bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83e\udde0 \u00bfPor qu\u00e9 es peligroso?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ab37b1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1ab37b1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Porque estas zonas suelen estar asociadas a ocupaciones prehisp\u00e1nicas, y el Ministerio <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">autom\u00e1ticamente solicita evaluaci\u00f3n arqueol\u00f3gica<\/span>.<!-- notionvc: 1656608c-e4e6-4653-a64d-ba8518a312c8 --><\/p>\n<p>Errores que cometen las municipalidades<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0885760 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0885760\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">Incluso si no hay restos visibles, el simple nombre activa el requerimiento del PEA.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bd54875 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bd54875\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u2705 <strong>C\u00f3mo evitarlo:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Solicita a tu arque\u00f3logo un <strong>mapa de antecedentes arqueol\u00f3gicos<\/strong>.<\/li>\n<li>Revisa la base de datos del MINCUL antes de definir el trazo o ubicaci\u00f3n del proyecto.<\/li>\n<\/ul>\n<div>Errores que cometen las municipalidades<\/div>\n<p><!-- notionvc: d49f5f0b-60f7-48e6-a214-b7b93e15f261 --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cb31fcf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cb31fcf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u274c Error 4: Ejecutar obras con fondos p\u00fablicos sin la conformidad arqueol\u00f3gica final<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-45f3b8c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"45f3b8c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Algunas municipalidades avanzan con obra y reci\u00e9n se preocupan por \u201ccerrar el expediente arqueol\u00f3gico\u201d cuando Contralor\u00eda pide la documentaci\u00f3n.\u00a0<span style=\"letter-spacing: 0px; word-spacing: 0em;\">Errores que cometen las municipalidades<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cdb1272 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cdb1272\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83e\udde0 \u00bfQu\u00e9 falta?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6365d5d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6365d5d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Informe final de intervenci\u00f3n.<\/li><li>Resoluci\u00f3n de conformidad del MINCUL.<\/li><li>Actas de monitoreo debidamente firmadas.<\/li><\/ul><p>\ud83d\udccc <em>Sin estos documentos, la obra queda como \u201cincompleta\u201d o \u201cen ejecuci\u00f3n irregular\u201d ante auditor\u00eda.<\/em><\/p><p><!-- notionvc: 49325f10-2532-41a5-93b2-d1c283203bbe --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d74613 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"8d74613\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-242b95b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"242b95b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Trabaja con un arque\u00f3logo que te entregue el informe final en los plazos requeridos.<\/li><li>Solicita por escrito la <strong>conformidad de la intervenci\u00f3n al finalizar el proyecto<\/strong>.<\/li><\/ul><p><!-- notionvc: 281cc8cb-dd2c-468b-9bf6-9403e31ea1dd --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c1255d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"8c1255d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-24c035d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"24c035d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u274c Error 5: Pensar que el contratista es el \u00fanico responsable del tr\u00e1mite arqueol\u00f3gico<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dbc4dee elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"dbc4dee\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>En muchos casos, la entidad ejecutora traslada toda la responsabilidad al contratista, sin supervisar si el tr\u00e1mite se est\u00e1 haciendo correctamente o si se est\u00e1n cometiendo infracciones.\u00a0<span style=\"letter-spacing: 0px; word-spacing: 0em;\">Errores que cometen las municipalidades<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-89f8ace elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"89f8ace\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83e\udde0 \u00bfCu\u00e1l es el problema?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-86b6d1a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"86b6d1a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Legalmente, <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">la entidad ejecutora es la responsable final del cumplimiento normativo<\/span>. Si el contratista falla, la municipalidad responde.<!-- notionvc: 5a87a47c-52b5-4122-bd20-86020aad8240 --><\/p>\n<p>Errores que cometen las municipalidades<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46a2e29 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"46a2e29\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u2705 <strong>C\u00f3mo evitarlo:<\/strong><\/p><ul><li>Incluye en el contrato cl\u00e1usulas espec\u00edficas sobre obligaciones culturales.<\/li><li>Supervisa activamente los plazos y entregables del arque\u00f3logo o consultora.<\/li><li>Capacita a tu equipo t\u00e9cnico sobre normativa del patrimonio cultural.<\/li><\/ul><p><!-- notionvc: 8a986736-3df0-4390-a17e-7cf4b55ef942 --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d05a381 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d05a381\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-02ea0c7 elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"02ea0c7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/watch?v=nuZmktiV954&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37b515e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"37b515e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ruwark<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cf5e4d7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cf5e4d7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Integra el componente arqueol\u00f3gico en tu proyecto <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">como una l\u00ednea base de cumplimiento legal y prevenci\u00f3n de riesgos<\/span>. No lo veas como un tr\u00e1mite m\u00e1s, sino como una garant\u00eda de sostenibilidad y legalidad de la obra.<!-- notionvc: ec471e47-7f2a-46db-9b95-b8e4887683cc --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d360dc5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d360dc5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Los errores cometidos por municipalidades al omitir el componente arqueol\u00f3gico <strong>ponen en riesgo la ejecuci\u00f3n, la legalidad y la inversi\u00f3n de sus proyectos<\/strong>.<\/p><p>Evita estos 5 errores:<\/p><p>\u2705 Tramita el CIRAS, PEA o PMAR seg\u00fan corresponda.<\/p><p>\u2705 Presupuesta e incluye el componente arqueol\u00f3gico desde la formulaci\u00f3n.<\/p><p>\u2705 Atiende antecedentes culturales desde el dise\u00f1o.<\/p><p>\u2705 Cierra adecuadamente el proceso con conformidad del MINCUL.<\/p><p>\u2705 Supervisa el cumplimiento arqueol\u00f3gico aunque sea ejecutado por terceros.<\/p><p><!-- notionvc: f048d311-267f-4d47-8715-99c70523bfac --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-596efe8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"596efe8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00bfEres parte de una municipalidad y necesitas apoyo para asegurar la compatibilidad arqueol\u00f3gica de tu obra?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9b3e922 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9b3e922\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>En <span class=\"notion-enable-hover\" data-token-index=\"1\">RuwArk<\/span> trabajamos con gobiernos locales en todo el Per\u00fa para tramitar intervenciones arqueol\u00f3gicas de forma t\u00e9cnica, r\u00e1pida y sin observaciones.<!-- notionvc: 5a4be462-f4f1-41b9-a044-dcc12ea510be --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c07f620 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c07f620\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\ud83d\udce9 Escr\u00edbenos y asegura tu inversi\u00f3n p\u00fablica con asesor\u00eda profesional.<!-- notionvc: f40b75d0-3bb3-4dfb-894a-9cbfbfd9531d --><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3fc157b elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"3fc157b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"422\" src=\"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Sin-titulo-2_Mesa-de-trabajo-1-copia-13-1024x540.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3989\" alt=\"Errores que cometen las municipalidades\" srcset=\"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Sin-titulo-2_Mesa-de-trabajo-1-copia-13-1024x540.webp 1024w, https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Sin-titulo-2_Mesa-de-trabajo-1-copia-13-300x158.webp 300w, https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Sin-titulo-2_Mesa-de-trabajo-1-copia-13-768x405.webp 768w, https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Sin-titulo-2_Mesa-de-trabajo-1-copia-13-1536x810.webp 1536w, https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Sin-titulo-2_Mesa-de-trabajo-1-copia-13-2048x1080.webp 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Consultora en Arqueolog\u00eda CIRAS | PEA | PMAR | PRA | DRONE LIDAR CIRAS PMAR PEA PRA En la ejecuci\u00f3n de obras p\u00fablicas, muchas municipalidades cometen un error cr\u00edtico: ignorar el componente arqueol\u00f3gico. Esto, m\u00e1s que una omisi\u00f3n t\u00e9cnica, representa un riesgo legal, patrimonial y financiero que puede costarle al Estado paralizaciones, observaciones de Contralor\u00eda, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3989,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_focus_keyword":"errores","rank_math_description":"","rank_math_title":"","rank_math_canonical_url":"","footnotes":"","rank_math_seo_score":89},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-3954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ministerio-de-cultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3954\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}