{"id":4054,"date":"2025-04-16T15:06:04","date_gmt":"2025-04-16T15:06:04","guid":{"rendered":"https:\/\/ruwark.com\/?p=4054"},"modified":"2025-04-16T15:06:04","modified_gmt":"2025-04-16T15:06:04","slug":"diagnosticoarqueologicoensuperficiedas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/diagnosticoarqueologicoensuperficiedas\/","title":{"rendered":"DAS 5 cosas que debes saber sobre el Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"4054\" class=\"elementor elementor-4054\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-378fd62 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"378fd62\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c9eca19 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c9eca19\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">Descubre 5 datos esenciales sobre el Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie (DAS) que todo inversionista debe conocer en 2025.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b5633c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5b5633c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">El Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie (DAS) ha irrumpido en el escenario normativo peruano como una herramienta esencial para garantizar el respeto y la preservaci\u00f3n del patrimonio cultural en proyectos de inversi\u00f3n. Con la entrada en vigencia del Decreto Legislativo N.\u00ba 1680 y su Reglamento aprobado por el DS N.\u00ba 004-2025-MC, el DAS se ha convertido en un requisito obligatorio que no solo protege el pasado, sino que tambi\u00e9n facilita el desarrollo responsable del presente. Si tienes en mente una obra o proyecto para este a\u00f1o, estas 5 claves te ayudar\u00e1n a comprender por qu\u00e9 el DAS es ineludible.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ef542e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4ef542e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"871\" data-end=\"1365\">Desde el 2025, con la implementaci\u00f3n del <strong data-start=\"912\" data-end=\"944\">Decreto Legislativo N.\u00ba 1680<\/strong> y el nuevo <strong data-start=\"956\" data-end=\"1007\">Reglamento aprobado mediante DS N.\u00ba 004-2025-MC<\/strong>, el DAS ha sustituido al antiguo sistema de Certificado de Inexistencia de Restos Arqueol\u00f3gicos Superficiales (CIRAS) en la mayor\u00eda de proyectos. Esta nueva herramienta marca un cambio paradigm\u00e1tico: pasamos de evaluaciones en gabinete, casi exclusivamente administrativas, a diagn\u00f3sticos t\u00e9cnicos que implican presencia real en campo y observaci\u00f3n directa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bf0a483 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bf0a483\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"1367\" data-end=\"1707\">Pero \u00bfqu\u00e9 implica realmente este cambio? \u00bfCu\u00e1ndo es obligatorio el DAS? \u00bfQu\u00e9 proyectos lo requieren? \u00bfQu\u00e9 riesgos implica no tenerlo? \u00bfY qu\u00e9 beneficios puede generar su aplicaci\u00f3n oportuna? En este art\u00edculo te contamos las <strong data-start=\"1590\" data-end=\"1630\">5 cosas que debes saber sobre el DAS<\/strong>, si est\u00e1s pensando ejecutar una obra p\u00fablica o privada en el Per\u00fa este 2025.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-222ace3 elementor-widget elementor-widget-link-in-bio-var-5\" data-id=\"222ace3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"link-in-bio-var-5.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio e-link-in-bio-var-5\">\n\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__content\">\n\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__identity\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__identity-image e-link-in-bio__identity-image-cover\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__bio\">\n\t\t\t\t<h2 class=\"e-link-in-bio__heading\">Consultora en Arqueolog\u00eda<\/h2>\t\t\t\t<h3 class=\"e-link-in-bio__title\">CIRAS | PEA | PMAR | PRA | DRONE LIDAR<\/h3>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icons has-size-small\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icon is-size-small\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/ruwarkarqueologos\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" aria-label=\"Facebook\" class=\"e-link-in-bio__icon-link\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__icon-svg\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-facebook\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M504 256C504 119 393 8 256 8S8 119 8 256c0 123.78 90.69 226.38 209.25 245V327.69h-63V256h63v-54.64c0-62.15 37-96.48 93.67-96.48 27.14 0 55.52 4.84 55.52 4.84v61h-31.28c-30.8 0-40.41 19.12-40.41 38.73V256h68.78l-11 71.69h-57.78V501C413.31 482.38 504 379.78 504 256z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icon is-size-small\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/ruwarkconsultoria\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" aria-label=\"Instagram\" class=\"e-link-in-bio__icon-link\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__icon-svg\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-instagram\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M224.1 141c-63.6 0-114.9 51.3-114.9 114.9s51.3 114.9 114.9 114.9S339 319.5 339 255.9 287.7 141 224.1 141zm0 189.6c-41.1 0-74.7-33.5-74.7-74.7s33.5-74.7 74.7-74.7 74.7 33.5 74.7 74.7-33.6 74.7-74.7 74.7zm146.4-194.3c0 14.9-12 26.8-26.8 26.8-14.9 0-26.8-12-26.8-26.8s12-26.8 26.8-26.8 26.8 12 26.8 26.8zm76.1 27.2c-1.7-35.9-9.9-67.7-36.2-93.9-26.2-26.2-58-34.4-93.9-36.2-37-2.1-147.9-2.1-184.9 0-35.8 1.7-67.6 9.9-93.9 36.1s-34.4 58-36.2 93.9c-2.1 37-2.1 147.9 0 184.9 1.7 35.9 9.9 67.7 36.2 93.9s58 34.4 93.9 36.2c37 2.1 147.9 2.1 184.9 0 35.9-1.7 67.7-9.9 93.9-36.2 26.2-26.2 34.4-58 36.2-93.9 2.1-37 2.1-147.8 0-184.8zM398.8 388c-7.8 19.6-22.9 34.7-42.6 42.6-29.5 11.7-99.5 9-132.1 9s-102.7 2.6-132.1-9c-19.6-7.8-34.7-22.9-42.6-42.6-11.7-29.5-9-99.5-9-132.1s-2.6-102.7 9-132.1c7.8-19.6 22.9-34.7 42.6-42.6 29.5-11.7 99.5-9 132.1-9s102.7-2.6 132.1 9c19.6 7.8 34.7 22.9 42.6 42.6 11.7 29.5 9 99.5 9 132.1s2.7 102.7-9 132.1z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__icon is-size-small\">\n\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/106488335\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" aria-label=\"LinkedIn\" class=\"e-link-in-bio__icon-link\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__icon-svg\">\n\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-linkedin-in\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M100.28 448H7.4V148.9h92.88zM53.79 108.1C24.09 108.1 0 83.5 0 53.8a53.79 53.79 0 0 1 107.58 0c0 29.7-24.1 54.3-53.79 54.3zM447.9 448h-92.68V302.4c0-34.7-.7-79.2-48.29-79.2-48.29 0-55.69 37.7-55.69 76.7V448h-92.78V148.9h89.08v40.8h1.3c12.4-23.5 42.69-48.3 87.88-48.3 94 0 111.28 61.9 111.28 142.3V448z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<div class=\"e-link-in-bio__ctas has-type-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tCIRAS\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Beneficios-del-Uso-de-LiDAR-en-Proyectos-de-Evaluacion-Arqueologica-ruwark-150x150.jpg\" class=\"e-link-in-bio__cta-image-element\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tPMAR\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tPEA\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruwark.com\/#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6Ijc0MSIsInRvZ2dsZSI6ZmFsc2V9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener \" class=\"e-link-in-bio__cta is-type-button has-image has-corners-rounded\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"e-link-in-bio__cta-text\">\n\t\t\t\t\t\tPRA\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__bg\">\n\t\t\t\t<div class=\"e-link-in-bio__bg-overlay\"><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-018da30 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"018da30\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">1. \u2705 \u00bfQu\u00e9 es el Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie (DAS)?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6a0b8d3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6a0b8d3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"1781\" data-end=\"2214\">El Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie es un estudio t\u00e9cnico de car\u00e1cter <strong data-start=\"1857\" data-end=\"1885\">preventivo y no invasivo<\/strong>, cuya finalidad es identificar la presencia o ausencia de restos arqueol\u00f3gicos en la superficie del terreno donde se proyecta realizar una intervenci\u00f3n. Su aplicaci\u00f3n se basa en un principio muy claro: <strong data-start=\"2088\" data-end=\"2139\">antes de construir, hay que observar el terreno<\/strong>, no solo desde lo topogr\u00e1fico o ambiental, sino tambi\u00e9n desde lo cultural.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4469447 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4469447\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"2216\" data-end=\"2591\">El DAS forma parte del conjunto de instrumentos de gesti\u00f3n del patrimonio cultural que se deben aplicar <strong data-start=\"2320\" data-end=\"2352\">en la etapa de planificaci\u00f3n<\/strong> de un proyecto. Es decir, debe realizarse <strong data-start=\"2395\" data-end=\"2497\">antes de iniciar cualquier tipo de remoci\u00f3n de suelos o actividades que puedan afectar el subsuelo<\/strong>, como movimiento de tierras, excavaciones, cimentaciones, instalaci\u00f3n de redes o estructuras.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f723ab0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f723ab0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"2593\" data-end=\"2998\">A diferencia de los tr\u00e1mites anteriores, que en muchos casos solo requer\u00edan presentar planos o capturas satelitales para obtener un certificado, el DAS <strong data-start=\"2745\" data-end=\"2783\">requiere presencia f\u00edsica en campo<\/strong>. Esto se traduce en una prospecci\u00f3n sistem\u00e1tica realizada por arque\u00f3logos especializados, quienes recorren el \u00e1rea de estudio, aplican metodolog\u00edas de reconocimiento visual y georreferencian todo indicio relevante.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e846cc8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e846cc8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"\" data-start=\"3000\" data-end=\"3041\">\ud83d\udccd \u00bfQu\u00e9 tipo de evidencias se busca?<\/h4><ul data-start=\"3043\" data-end=\"3348\"><li class=\"\" data-start=\"3043\" data-end=\"3092\"><p class=\"\" data-start=\"3045\" data-end=\"3092\">Fragmentos de cer\u00e1mica o l\u00edtica en superficie<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3093\" data-end=\"3153\"><p class=\"\" data-start=\"3095\" data-end=\"3153\">Restos estructurales visibles (muros, terrazas, andenes)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3154\" data-end=\"3193\"><p class=\"\" data-start=\"3156\" data-end=\"3193\">Elementos arquitect\u00f3nicos dispersos<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3194\" data-end=\"3274\"><p class=\"\" data-start=\"3196\" data-end=\"3274\">Sitios previamente registrados en la base de datos del Ministerio de Cultura<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3275\" data-end=\"3348\"><p class=\"\" data-start=\"3277\" data-end=\"3348\">Evidencias indirectas: depresiones, alineamientos o patrones antr\u00f3picos<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f6b60ab elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f6b60ab\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"3350\" data-end=\"3696\">El DAS se documenta mediante un <strong data-start=\"3382\" data-end=\"3411\">informe t\u00e9cnico detallado<\/strong>, que incluye fotograf\u00edas georreferenciadas, croquis, mapas, fichas de campo, resultados del an\u00e1lisis y conclusiones. En caso de hallazgos, tambi\u00e9n se incluyen recomendaciones espec\u00edficas como delimitaci\u00f3n del \u00e1rea, necesidad de intervenci\u00f3n adicional (PEA) o reubicaci\u00f3n del proyecto.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7c2eec5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"7c2eec5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">2. \ud83d\udcc2 \u00bfQu\u00e9 normas regulan el DAS?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-be357e2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"be357e2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"3742\" data-end=\"3867\">La aplicaci\u00f3n del Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie est\u00e1 sustentada legalmente en tres pilares normativos fundamentales:<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aac741e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"aac741e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83c\udfdb a) Decreto Legislativo N.\u00ba 1680<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2b2fa1c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2b2fa1c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"3911\" data-end=\"4151\">Promulgado en 2023, este decreto establece medidas urgentes para la protecci\u00f3n efectiva del patrimonio cultural arqueol\u00f3gico. Su principal innovaci\u00f3n fue <strong data-start=\"4065\" data-end=\"4097\">incorporar la figura del DAS<\/strong> como mecanismo obligatorio en proyectos de inversi\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d8b8ac3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d8b8ac3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udcdc b) Decreto Supremo N.\u00ba 004-2025-MC<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-790e0ab elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"790e0ab\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"4434\" data-end=\"4631\">Emitido por el Ministerio de Cultura en 2025, este decreto <strong data-start=\"4493\" data-end=\"4526\">aprueba el reglamento del DAS<\/strong>, definiendo su estructura, requisitos, plazos y condiciones t\u00e9cnicas. Entre los aspectos m\u00e1s relevantes:<\/p><ul data-start=\"4633\" data-end=\"4981\"><li class=\"\" data-start=\"4633\" data-end=\"4719\"><p class=\"\" data-start=\"4635\" data-end=\"4719\">El DAS debe ser elaborado por un arque\u00f3logo habilitado y registrado ante el MINCUL<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"4720\" data-end=\"4810\"><p class=\"\" data-start=\"4722\" data-end=\"4810\">Debe tener una ficha t\u00e9cnica con coordenadas, \u00e1rea afectada y datos de la intervenci\u00f3n<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"4811\" data-end=\"4892\"><p class=\"\" data-start=\"4813\" data-end=\"4892\">Debe presentarse antes del inicio de obra, en formato f\u00edsico o digital (VUCE)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"4893\" data-end=\"4981\"><p class=\"\" data-start=\"4895\" data-end=\"4981\">Su evaluaci\u00f3n y aprobaci\u00f3n es requisito previo para seguir con otros permisos t\u00e9cnicos<\/p><\/li><\/ul><p class=\"\" data-start=\"4983\" data-end=\"5123\">Este reglamento tambi\u00e9n detalla los plazos de evaluaci\u00f3n (20 a 30 d\u00edas h\u00e1biles), las etapas del procedimiento y los criterios de validaci\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-698c02d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"698c02d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udcda c) Ley N.\u00ba 28296 \u2013 Ley General del Patrimonio Cultural de la Naci\u00f3n<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c23d5a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6c23d5a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"5203\" data-end=\"5513\">Aunque anterior a los decretos mencionados, esta ley sigue siendo la base del marco legal sobre protecci\u00f3n del patrimonio en el Per\u00fa. En ella se establece que <strong data-start=\"5362\" data-end=\"5439\">todo resto arqueol\u00f3gico, est\u00e9 donde est\u00e9 ubicado, es propiedad del Estado<\/strong>, y su alteraci\u00f3n requiere autorizaci\u00f3n expresa del Ministerio de Cultura.<\/p><p class=\"\" data-start=\"5515\" data-end=\"5775\">Gracias a esta ley, cualquier afectaci\u00f3n no autorizada de un bien arqueol\u00f3gico puede implicar <strong data-start=\"5609\" data-end=\"5666\">responsabilidad civil, administrativa e incluso penal<\/strong>. Es decir, no basta con \u201cno saber\u201d que hab\u00eda un sitio arqueol\u00f3gico en tu terreno: la omisi\u00f3n es sancionable.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3077f17 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3077f17\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3 class=\"\" data-start=\"5782\" data-end=\"5835\">\ud83d\udccc \u00bfPor qu\u00e9 estas normas son importantes para ti?<\/h3><p class=\"\" data-start=\"5837\" data-end=\"6090\">Si eres un ingeniero, arquitecto, inversionista, funcionario municipal o gestor de un proyecto, <strong data-start=\"5933\" data-end=\"5991\">no puedes darte el lujo de ignorar estas disposiciones<\/strong>. Un error en la etapa de planificaci\u00f3n \u2014como iniciar obras sin DAS\u2014 puede costarte m\u00e1s que tiempo:<\/p><ul data-start=\"6092\" data-end=\"6271\"><li class=\"\" data-start=\"6092\" data-end=\"6116\"><p class=\"\" data-start=\"6094\" data-end=\"6116\">Sanciones econ\u00f3micas<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6117\" data-end=\"6158\"><p class=\"\" data-start=\"6119\" data-end=\"6158\">P\u00e9rdida de contratos o financiamiento<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6159\" data-end=\"6198\"><p class=\"\" data-start=\"6161\" data-end=\"6198\">Cancelaci\u00f3n de permisos ambientales<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6199\" data-end=\"6238\"><p class=\"\" data-start=\"6201\" data-end=\"6238\">Conflictos sociales con comunidades<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6239\" data-end=\"6271\"><p class=\"\" data-start=\"6241\" data-end=\"6271\">Da\u00f1o reputacional irreversible<\/p><\/li><\/ul><p class=\"\" data-start=\"6273\" data-end=\"6376\">Aplicar el DAS a tiempo no solo es una exigencia legal: <strong data-start=\"6329\" data-end=\"6375\">es una estrategia de prevenci\u00f3n de riesgos<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4cd38e2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4cd38e2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">3. \ud83d\udd0d Diferencias clave entre DAS y CIRAS<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f985df6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f985df6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"495\" data-end=\"784\">Uno de los mayores errores que a\u00fan cometen muchas entidades p\u00fablicas y privadas es <strong data-start=\"578\" data-end=\"617\">asumir que el DAS es igual al CIRAS<\/strong>. Aunque ambos procedimientos buscan determinar la presencia de restos arqueol\u00f3gicos, sus metodolog\u00edas, alcances y niveles de rigurosidad son completamente diferentes.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c90e78 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8c90e78\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"786\" data-end=\"1304\">El CIRAS \u2014vigente\u2014 era un tr\u00e1mite <strong data-start=\"836\" data-end=\"864\">netamente administrativo<\/strong>, cuya base era la revisi\u00f3n de planos y bases cartogr\u00e1ficas, sin necesidad de presencia f\u00edsica en el terreno. Se solicitaba cuando se presum\u00eda que el \u00e1rea no conten\u00eda restos arqueol\u00f3gicos, y en muchos casos era aprobado sin verificaci\u00f3n directa. Sin embargo, este procedimiento <strong data-start=\"1142\" data-end=\"1171\">ten\u00eda limitaciones graves<\/strong> que generaron hallazgos fortuitos durante las obras, paralizaciones inesperadas y m\u00faltiples conflictos con el Ministerio de Cultura.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-88526af elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"88526af\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"\" data-start=\"1454\" data-end=\"1492\">\ud83e\uddfe Comparativa entre DAS y CIRAS:<\/h4>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b934d3f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b934d3f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<table class=\"min-w-full\" data-start=\"1494\" data-end=\"2403\"><thead data-start=\"1494\" data-end=\"1623\"><tr data-start=\"1494\" data-end=\"1623\"><th data-start=\"1494\" data-end=\"1524\">Caracter\u00edstica<\/th><th data-start=\"1524\" data-end=\"1571\">DAS (Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie)<\/th><th data-start=\"1571\" data-end=\"1623\">CIRAS (Certificado de Inexistencia)<\/th><\/tr><\/thead><tbody data-start=\"1753\" data-end=\"2403\"><tr data-start=\"1753\" data-end=\"1881\"><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"1753\" data-end=\"1782\">Tipo de evaluaci\u00f3n<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"1782\" data-end=\"1829\">T\u00e9cnica con trabajo de campo<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"1829\" data-end=\"1881\">Administrativa, de gabinete<\/td><\/tr><tr data-start=\"1882\" data-end=\"2010\"><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"1882\" data-end=\"1911\">Nivel de verificaci\u00f3n<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"1911\" data-end=\"1958\">Prospecci\u00f3n sistem\u00e1tica en terreno<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"1958\" data-end=\"2010\">Revisi\u00f3n documental sin visita a campo<\/td><\/tr><tr data-start=\"2011\" data-end=\"2139\"><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"2011\" data-end=\"2040\">Responsable del informe<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"2040\" data-end=\"2087\">Arque\u00f3logo habilitado y registrado<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)] min-w-[calc(var(--thread-content-max-width)\/3)]\" data-start=\"2087\" data-end=\"2139\">Profesional t\u00e9cnico (no siempre especializado)<\/td><\/tr><tr data-start=\"2140\" data-end=\"2268\"><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"2140\" data-end=\"2169\">Resultados esperados<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)] min-w-[calc(var(--thread-content-max-width)\/3)]\" data-start=\"2169\" data-end=\"2216\">Informe t\u00e9cnico con hallazgos o sin ellos<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"2216\" data-end=\"2268\">Certificado que presume inexistencia<\/td><\/tr><tr data-start=\"2269\" data-end=\"2403\"><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)]\" data-start=\"2269\" data-end=\"2298\">Aplicabilidad<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)] min-w-[calc(var(--thread-content-max-width)\/3)]\" data-start=\"2298\" data-end=\"2345\">Obligatoria para casi todo proyecto f\u00edsico<\/td><td class=\"max-w-[calc(var(--thread-content-max-width)*2\/3)] min-w-[calc(var(--thread-content-max-width)\/3)]\" data-start=\"2345\" data-end=\"2403\">Restrictiva a obras menores (ya no vigente en general)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ffbb197 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ffbb197\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<blockquote data-start=\"2405\" data-end=\"2578\"><p class=\"\" data-start=\"2407\" data-end=\"2578\">\u2705 <strong data-start=\"2409\" data-end=\"2424\">Conclusi\u00f3n:<\/strong> El DAS representa una <strong data-start=\"2447\" data-end=\"2470\">mejora metodol\u00f3gica<\/strong> y legal que reduce la incertidumbre y fortalece la planificaci\u00f3n de obras con respaldo t\u00e9cnico y normativo.<\/p><\/blockquote>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-679ec9e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"679ec9e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">OJO CIRAS VS DAS<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e322fb8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e322fb8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>En el DAS no tienes limite de intervenci\u00f3n, a comparativa del CIRAS que tienes un m\u00e1ximo de 20 km o 30 ha.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0f1baed elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0f1baed\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">4. \ud83d\udcc6 \u00bfCu\u00e1ndo es obligatorio aplicar el DAS?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-64561a5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"64561a5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>De acuerdo al Reglamento aprobado por el <strong data-start=\"2676\" data-end=\"2698\">DS N.\u00ba 004-2025-MC<\/strong>, el DAS es obligatorio en <strong data-start=\"2725\" data-end=\"2782\">cualquier proyecto que implique movimiento de tierras<\/strong>, incluso si es menor. Esto aplica a:<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-377a919 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"377a919\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"\" data-start=\"2821\" data-end=\"2861\">\ud83c\udfd7\ufe0f Obras p\u00fablicas y privadas como:<\/h4><ul data-start=\"2862\" data-end=\"3129\"><li class=\"\" data-start=\"2862\" data-end=\"2896\"><p class=\"\" data-start=\"2864\" data-end=\"2896\">Pavimentaci\u00f3n de calles o pistas<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"2897\" data-end=\"2941\"><p class=\"\" data-start=\"2899\" data-end=\"2941\">Saneamiento rural y urbano (agua, desag\u00fce)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"2942\" data-end=\"2959\"><p class=\"\" data-start=\"2944\" data-end=\"2959\">Electrificaci\u00f3n<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"2960\" data-end=\"2998\"><p class=\"\" data-start=\"2962\" data-end=\"2998\">Hospitales, escuelas, postas m\u00e9dicas<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"2999\" data-end=\"3042\"><p class=\"\" data-start=\"3001\" data-end=\"3042\">Condominios, lotizaciones, urbanizaciones<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3043\" data-end=\"3075\"><p class=\"\" data-start=\"3045\" data-end=\"3075\">Proyectos de riego tecnificado<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3076\" data-end=\"3129\"><p class=\"\" data-start=\"3078\" data-end=\"3129\">Campamentos, almacenes, plataformas de construcci\u00f3n<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fa0aa0b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fa0aa0b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"\" data-start=\"3131\" data-end=\"3183\">\ud83d\udee2\ufe0f Proyectos extractivos y de infraestructura:<\/h4><ul data-start=\"3184\" data-end=\"3399\"><li class=\"\" data-start=\"3184\" data-end=\"3220\"><p class=\"\" data-start=\"3186\" data-end=\"3220\">Miner\u00eda (exploraci\u00f3n, explotaci\u00f3n)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3221\" data-end=\"3258\"><p class=\"\" data-start=\"3223\" data-end=\"3258\">Gas y petr\u00f3leo (ductos, estaciones)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3259\" data-end=\"3312\"><p class=\"\" data-start=\"3261\" data-end=\"3312\">Energ\u00eda (plantas solares, e\u00f3licas, hidroel\u00e9ctricas)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3313\" data-end=\"3358\"><p class=\"\" data-start=\"3315\" data-end=\"3358\">Obras viales (carreteras, puentes, t\u00faneles)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3359\" data-end=\"3399\"><p class=\"\" data-start=\"3361\" data-end=\"3399\">Transporte ferroviario y aeroportuario<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3a57f03 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3a57f03\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"\" data-start=\"3401\" data-end=\"3430\">\ud83e\udded Otras intervenciones:<\/h4><ul data-start=\"3431\" data-end=\"3563\"><li class=\"\" data-start=\"3431\" data-end=\"3475\"><p class=\"\" data-start=\"3433\" data-end=\"3475\">Proyectos de turismo vivencial o de acceso<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3476\" data-end=\"3527\"><p class=\"\" data-start=\"3478\" data-end=\"3527\">Actividades agr\u00edcolas y ganaderas en zonas nuevas<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3528\" data-end=\"3563\"><p class=\"\" data-start=\"3530\" data-end=\"3563\">Construcciones comunales o de ONG<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7939aaf elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7939aaf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<blockquote data-start=\"3565\" data-end=\"3732\"><p class=\"\" data-start=\"3567\" data-end=\"3732\">\u26a0\ufe0f Incluso si tu proyecto se ejecuta en una zona que \u201cparece\u201d no tener evidencia arqueol\u00f3gica, <strong data-start=\"3662\" data-end=\"3697\">el DAS sigue siendo obligatorio<\/strong> si hay afectaci\u00f3n f\u00edsica al suelo.<\/p><\/blockquote>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-818bd8d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"818bd8d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u274c 5. \u00bfQu\u00e9 pasa si no realizas el DAS?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-52d01eb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"52d01eb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Omitir el Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie no solo pone en riesgo tu proyecto, sino que puede derivar en una serie de consecuencias legales, financieras y operativas. A continuaci\u00f3n, te explico <strong data-start=\"3982\" data-end=\"4011\">los 5 principales riesgos<\/strong>:<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-52140e5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"52140e5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">1. \ud83d\uded1 Paralizaci\u00f3n inmediata de obra<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bfc3739 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bfc3739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"4058\" data-end=\"4286\">El Ministerio de Cultura tiene la facultad de <strong data-start=\"4104\" data-end=\"4137\">suspender cualquier actividad<\/strong> si detecta una intervenci\u00f3n que afecta patrimonio sin la autorizaci\u00f3n previa. Esto no solo aplica a grandes proyectos, sino tambi\u00e9n a obras menores.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff45a90 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff45a90\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">2. \ud83d\udcb8 Sanciones administrativas y multas<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bdbef07 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bdbef07\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"4336\" data-end=\"4556\">Las multas por afectaci\u00f3n al patrimonio arqueol\u00f3gico pueden alcanzar <strong data-start=\"4405\" data-end=\"4430\">varios cientos de UIT<\/strong>, dependiendo del nivel de afectaci\u00f3n. Estas sanciones est\u00e1n reguladas en el TUO de Procedimientos Administrativos del MINCUL.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e488b1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"9e488b1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">3. \u2696\ufe0f Responsabilidad penal<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d548f8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6d548f8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"4593\" data-end=\"4816\">Si se demuestra que hubo destrucci\u00f3n intencional o negligente de restos arqueol\u00f3gicos, el promotor del proyecto puede afrontar <strong data-start=\"4720\" data-end=\"4764\">procesos penales por da\u00f1os al patrimonio<\/strong>, con penas de c\u00e1rcel seg\u00fan el C\u00f3digo Penal Peruano.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f24b492 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f24b492\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">4. \ud83e\udd1d Conflictos sociales con comunidades<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5088c62 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5088c62\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"4867\" data-end=\"5126\">Las comunidades rurales suelen tener <strong data-start=\"4904\" data-end=\"4964\">profunda conexi\u00f3n con su territorio y su pasado cultural<\/strong>. Si perciben que un proyecto vulnera espacios significativos sin el debido cuidado, pueden generarse protestas, bloqueos, denuncias o p\u00e9rdida de licencia social.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-74a41b4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"74a41b4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">5. \ud83d\udcc9 P\u00e9rdida de financiamiento o contratos<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3fd1046 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3fd1046\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"5179\" data-end=\"5428\">Muchos fondos p\u00fablicos, privados o multilaterales exigen <strong data-start=\"5236\" data-end=\"5291\">cumplimiento de est\u00e1ndares ambientales y culturales<\/strong>. La omisi\u00f3n del DAS puede causar cancelaciones de financiamiento, p\u00e9rdida de licitaciones o incumplimiento de cronogramas contractuales.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8a9ac4b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8a9ac4b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udccc \u00bfEs posible \u201csaltarse\u201d el DAS?\n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-561e509 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"561e509\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"5474\" data-end=\"5605\">Rotundamente no. Desde el 2025, el Ministerio de Cultura exige el DAS como <strong data-start=\"5549\" data-end=\"5581\">requisito previo obligatorio<\/strong>, sin excepciones, para:<\/p><ul data-start=\"5607\" data-end=\"5893\"><li class=\"\" data-start=\"5607\" data-end=\"5665\"><p class=\"\" data-start=\"5609\" data-end=\"5665\">Obtener resoluciones de compatibilidad de uso de suelo<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"5666\" data-end=\"5724\"><p class=\"\" data-start=\"5668\" data-end=\"5724\">Solicitar permisos sectoriales (ANA, MINEM, SBN, etc.)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"5725\" data-end=\"5786\"><p class=\"\" data-start=\"5727\" data-end=\"5786\">Iniciar procedimientos de evaluaci\u00f3n ambiental (DIA, EIA)<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"5787\" data-end=\"5844\"><p class=\"\" data-start=\"5789\" data-end=\"5844\">Suscribir convenios con municipalidades o ministerios<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"5845\" data-end=\"5893\"><p class=\"\" data-start=\"5847\" data-end=\"5893\">Recibir financiamiento p\u00fablico o internacional<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4c1596f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4c1596f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<blockquote data-start=\"5895\" data-end=\"6135\"><p class=\"\" data-start=\"5897\" data-end=\"6135\">\ud83d\udce3 <strong data-start=\"5900\" data-end=\"5915\">Dato clave:<\/strong> El hecho de que tu proyecto est\u00e9 en \u201czona urbana\u201d <strong data-start=\"5966\" data-end=\"5981\">no lo exime<\/strong> del diagn\u00f3stico. Muchos centros hist\u00f3ricos, cementerios o caminos antiguos a\u00fan no est\u00e1n registrados formalmente pero s\u00ed existen evidencias en superficie.<\/p><\/blockquote>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b5d3ef elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5b5d3ef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83e\udde0 \u00bfQu\u00e9 sucede si se detectan restos arqueol\u00f3gicos?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ca8a642 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ca8a642\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"6199\" data-end=\"6299\">Si durante el DAS se detectan indicios de presencia arqueol\u00f3gica en superficie, se puede determinar:<\/p><ul data-start=\"6301\" data-end=\"6586\"><li class=\"\" data-start=\"6301\" data-end=\"6372\"><p class=\"\" data-start=\"6303\" data-end=\"6372\">Una <strong data-start=\"6307\" data-end=\"6341\">delimitaci\u00f3n del \u00e1rea afectada<\/strong>, para excluirla del proyecto<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6373\" data-end=\"6450\"><p class=\"\" data-start=\"6375\" data-end=\"6450\">La necesidad de realizar un <strong data-start=\"6403\" data-end=\"6448\">Proyecto de Evaluaci\u00f3n Arqueol\u00f3gica (PEA)<\/strong><\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6451\" data-end=\"6516\"><p class=\"\" data-start=\"6453\" data-end=\"6516\">La emisi\u00f3n de observaciones t\u00e9cnicas por parte del Ministerio<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6517\" data-end=\"6586\"><p class=\"\" data-start=\"6519\" data-end=\"6586\">En casos excepcionales, una <strong data-start=\"6547\" data-end=\"6586\">reubicaci\u00f3n o redise\u00f1o del proyecto<\/strong><\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fef3f55 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fef3f55\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"6588\" data-end=\"6748\">Estas decisiones buscan equilibrar el desarrollo con la protecci\u00f3n del patrimonio, y siempre deben ser gestionadas por el arque\u00f3logo responsable ante el MINCUL.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d62103c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d62103c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udfe2 Recapitulando hasta aqu\u00ed...<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-241777b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"241777b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"6791\" data-end=\"6833\">Ya conoces 4 de las 5 claves sobre el DAS:<\/p><ol data-start=\"6835\" data-end=\"6993\"><li class=\"\" data-start=\"6835\" data-end=\"6877\"><p class=\"\" data-start=\"6838\" data-end=\"6877\">Qu\u00e9 es el DAS y por qu\u00e9 es importante<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6878\" data-end=\"6904\"><p class=\"\" data-start=\"6881\" data-end=\"6904\">En qu\u00e9 normas se basa<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6905\" data-end=\"6938\"><p class=\"\" data-start=\"6908\" data-end=\"6938\">C\u00f3mo se diferencia del CIRAS<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"6939\" data-end=\"6993\"><p class=\"\" data-start=\"6942\" data-end=\"6993\">Cu\u00e1ndo se vuelve obligatorio y qu\u00e9 implica omitirlo<\/p><\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11a901b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"11a901b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83c\udf1f Beneficios clave del DAS para tu proyecto<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0b3688f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0b3688f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"545\" data-end=\"833\">Aunque el Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie es obligatorio, <strong data-start=\"610\" data-end=\"646\">no deber\u00edas verlo como una carga<\/strong>, sino como una <strong data-start=\"662\" data-end=\"699\">estrategia de gesti\u00f3n inteligente<\/strong>. Su correcta aplicaci\u00f3n puede traducirse en ventajas concretas que impactan en la eficiencia, reputaci\u00f3n y viabilidad de tu proyecto.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-937bf05 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"937bf05\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"\" data-start=\"895\" data-end=\"943\">1. \u2705 Reducci\u00f3n del riesgo de paralizaci\u00f3n<\/h4><p class=\"\" data-start=\"944\" data-end=\"1168\">Realizar un DAS desde la fase de planificaci\u00f3n permite identificar cualquier condicionante arqueol\u00f3gica <strong data-start=\"1048\" data-end=\"1076\">antes de iniciar la obra<\/strong>, evitando as\u00ed retrasos por hallazgos inesperados o sanciones por omisi\u00f3n de procedimientos.<\/p><h4 class=\"\" data-start=\"1170\" data-end=\"1230\">2. \u2705 Aceleraci\u00f3n de otros permisos y compatibilidades<\/h4><p class=\"\" data-start=\"1231\" data-end=\"1428\">El informe aprobado del DAS se convierte en <strong data-start=\"1275\" data-end=\"1316\">documento soporte para otros tr\u00e1mites<\/strong>: compatibilidad de uso de suelo, certificaci\u00f3n ambiental, autorizaciones sectoriales (ANA, MINEM), entre otros.<\/p><h4 class=\"\" data-start=\"1430\" data-end=\"1493\">3. \u2705 Mejora en relaciones institucionales y comunitarias<\/h4><p class=\"\" data-start=\"1494\" data-end=\"1705\">El cumplimiento responsable de la normativa cultural <strong data-start=\"1547\" data-end=\"1583\">fortalece la imagen del promotor<\/strong> ante comunidades, autoridades y entes fiscalizadores. En muchos casos, puede ser decisivo para la continuidad de la obra.<\/p><h4 class=\"\" data-start=\"1707\" data-end=\"1752\">4. \u2705 Prevenci\u00f3n de conflictos sociales<\/h4><p class=\"\" data-start=\"1753\" data-end=\"1975\">La identificaci\u00f3n y delimitaci\u00f3n de \u00e1reas de valor patrimonial evita intervenciones accidentales y minimiza la posibilidad de <strong data-start=\"1879\" data-end=\"1927\">conflictos con comunidades o l\u00edderes locales<\/strong>, protegiendo la \u201clicencia social\u201d del proyecto.<\/p><h4 class=\"\" data-start=\"1977\" data-end=\"2031\">5. \u2705 Respaldo ante auditor\u00edas y fiscalizaciones<\/h4><p class=\"\" data-start=\"2032\" data-end=\"2268\">En un contexto de creciente fiscalizaci\u00f3n, contar con un DAS bien elaborado y aprobado representa <strong data-start=\"2130\" data-end=\"2163\">una s\u00f3lida defensa documental<\/strong> ante cualquier inspecci\u00f3n, que demuestra tu compromiso legal y t\u00e9cnico con la protecci\u00f3n del patrimonio.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-502f63b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"502f63b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83e\udded \u00bfCu\u00e1ndo conviene iniciar el tr\u00e1mite del DAS?\n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-40de93c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"40de93c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"2328\" data-end=\"2564\">Lo m\u00e1s recomendable es incorporarlo desde la etapa de <strong data-start=\"2382\" data-end=\"2419\">dise\u00f1o o formulaci\u00f3n del proyecto<\/strong>, nunca despu\u00e9s. De hecho, muchas entidades ya exigen el DAS como condici\u00f3n para evaluar expedientes t\u00e9cnicos o emitir licencias de construcci\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c51dc7e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c51dc7e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<blockquote data-start=\"2566\" data-end=\"2774\"><p class=\"\" data-start=\"2568\" data-end=\"2774\">\ud83d\udccc Consejo clave: Aunque a\u00fan no se haya definido el trazo exacto de la obra, puedes presentar el DAS con un plano preliminar de intervenci\u00f3n y luego complementarlo con un PEA si se detectan zonas sensibles.<\/p><\/blockquote>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-202e8e8 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"202e8e8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udd17 \u00bfQui\u00e9n debe elaborar el DAS?\n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b8a8c62 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b8a8c62\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"\" data-start=\"2818\" data-end=\"3042\">El Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie debe ser elaborado exclusivamente por un <strong data-start=\"2901\" data-end=\"2926\">arque\u00f3logo habilitado<\/strong>, inscrito en el Registro Nacional de Interventores del Ministerio de Cultura. Este profesional ser\u00e1 responsable de:<\/p><ul data-start=\"3044\" data-end=\"3225\"><li class=\"\" data-start=\"3044\" data-end=\"3077\"><p class=\"\" data-start=\"3046\" data-end=\"3077\">Formular el plan de prospecci\u00f3n<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3078\" data-end=\"3108\"><p class=\"\" data-start=\"3080\" data-end=\"3108\">Realizar el trabajo de campo<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3109\" data-end=\"3150\"><p class=\"\" data-start=\"3111\" data-end=\"3150\">Redactar y sustentar el informe t\u00e9cnico<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3151\" data-end=\"3184\"><p class=\"\" data-start=\"3153\" data-end=\"3184\">Ingresar el expediente a MINCUL<\/p><\/li><li class=\"\" data-start=\"3185\" data-end=\"3225\"><p class=\"\" data-start=\"3187\" data-end=\"3225\">Atender observaciones (si las hubiera)<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d91c28b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d91c28b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<blockquote data-start=\"3227\" data-end=\"3370\"><p class=\"\" data-start=\"3229\" data-end=\"3370\">\u26a0\ufe0f Advertencia: Si contratas a una persona o empresa no registrada, el informe ser\u00e1 <strong data-start=\"3313\" data-end=\"3342\">rechazado autom\u00e1ticamente<\/strong> y perder\u00e1s tiempo y dinero.<\/p><\/blockquote>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e55c92 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8e55c92\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udcd6 Ruwark<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f8562cc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f8562cc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">El Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie es mucho m\u00e1s que un requisito administrativo: es una herramienta para garantizar la sostenibilidad cultural de tu inversi\u00f3n. Cumplir con este procedimiento no solo protege el legado hist\u00f3rico del Per\u00fa, sino que tambi\u00e9n te protege a ti como promotor de obra.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fd12ef2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fd12ef2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">Si deseas saber si tu proyecto requiere un DAS o necesitas ayuda para elaborarlo, en <strong>Ruwark<\/strong> te asesoramos de principio a fin. Escr\u00edbenos para una consulta gratuita.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5349a46 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5349a46\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Preguntas Frecuentes (FAQ)<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9cb86cc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"9cb86cc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udfe0\u00bfEl DAS reemplaza completamente al CIRAS?<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60f4e11 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"60f4e11\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">En la mayor\u00eda de casos, s\u00ed. El DAS ahora es obligatorio como paso previo para muchos proyectos, mientras que el CIRAS se reserva para situaciones espec\u00edficas y menores.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44fe368 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"44fe368\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udfe0\u00bfCu\u00e1nto cuesta un DAS?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c54df51 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c54df51\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">Depende del tama\u00f1o del \u00e1rea, ubicaci\u00f3n, accesibilidad y otras variables. Se cotiza caso por caso.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-af88db9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"af88db9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udfe0\u00bfCu\u00e1nto tiempo demora la aprobaci\u00f3n?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8686bd0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8686bd0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">Entre 20 y 30 d\u00edas h\u00e1biles, seg\u00fan la carga administrativa del Ministerio de Cultura.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4cb917d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4cb917d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udfe0\u00bfPuedo usar un mismo DAS para varios tramos o frentes?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c0e7932 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c0e7932\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">Solo si forman parte del mismo proyecto y \u00e1rea continua. Caso contrario, se requiere un DAS independiente por cada intervenci\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e68b1a0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e68b1a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\ud83d\udfe0\u00bfEs obligatorio que lo elabore un arque\u00f3logo habilitado?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e913ab1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e913ab1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">S\u00ed. El DAS debe estar suscrito por un profesional registrado y autorizado por el Ministerio de Cultura.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Descubre 5 datos esenciales sobre el Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie (DAS) que todo inversionista debe conocer en 2025. El Diagn\u00f3stico Arqueol\u00f3gico de Superficie (DAS) ha irrumpido en el escenario normativo peruano como una herramienta esencial para garantizar el respeto y la preservaci\u00f3n del patrimonio cultural en proyectos de inversi\u00f3n. Con la entrada en vigencia del [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4057,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_focus_keyword":"DAS","rank_math_description":"","rank_math_title":"","rank_math_canonical_url":"","footnotes":"","rank_math_seo_score":92},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-4054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ministerio-de-cultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwark.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}